Herkese merhaba, bugün ki konumuz dual boot, bir başka değişle; bilgisayarınızda yüklü olan işletim sisteminin yanına bir başka işletim sistemi kurmak. Uzun yıllar Windows kullanmış bir birey olarak, yaklaşık 5-6 yıldır Linux tabanlı işletim sistemleri kullanıyorum. Uygulama geliştiricelerin kullanırken daha rahat hissetiği ve işletim sistemi üzerinde tam kontrole sahip olduğu bir işletim sistemi. Bunun yanı sıra Apple’ın geliştirdiği Mac bilgisayarlar da uygulama geliştiricilerin çoğunlukla tercih ettikleri bir işletim sistemi bulunuyor; MacOs. Özüne indiğimizde MacOs çekirdeğinde Unix bulunuyor yani Linux’un çekirdeğiyle aynı. Artık Windows kullanmaktan sıkıldıysanız ya da farklı bir işletim sistemi kullanmak istiyorsanız bunu nasıl yapacaksınız ? ya da herhangi bir programlama dilini öğrenmek istiyorsunuz ve bunu Linux işletim sistemi üzerinde deneyimlemek istiyorsunuz fakat aynı zamanda Windows işletim sistemini de silmek istemiyorsunuz. Peki windows yüklü bir bilgisayarın üzerine ikinci bir işletim sistemi olarak Linux işletim sistemini naasıl kurarız. Gelin birlikte bakalım.

İki farklı işletim sistemi; kişiden kişiye değişeceği gibi, kimileri için Linux tabanlı işletim sistemleri çok daha iyi, kimilerine göre Windows işletim sistemleri daha iyi. Burada iki işletim sisteminin karşılaştırmasını yapmak çok yanlış olacaktır. Temelde işletim sistemleri bilgisayar donanımlarımızı kontrol etmemiz için köprü vazifesi geren aracı yazılımlardır. Bu yazılımlar ile bilgisayar donanımları üzerinde kontrol sağlarız; işlemciyi tam yeterlilikle kullanmak gibi.

İşletim sistemi farklılıkları

Windows işletim sistemleri pazar payı en yüksek olan yazılımlardan bir tanesi, bu yüzden donanım üreticileri Windows işletim sistemlerine yazılım hazırlama konusunda hızlı davranıyor. Bu yüzden genellikle oyun oynamak için Windows işletim sistemleri tercih ediliyor.

İşletim sistemi tercih etme konusunda ihtiyaçlarınızı göz önüne alarak bir tercih yapmanız gerekiyor. Bilgisayarınızı ne için kullanıyorsunuz ? Oyun oynamak, video/film izlemek, uygulama geliştirmek. İhtiyacınızı belirledikten sonra size uygun olan işletim sistemini bilgisayarınıza yükleyerek kullanmaya başlıyorsunuz. Bir süre sonra ihtiyaçlarınız değişebilir ve işletim sisteminize buna göre tekrar gözden geçirmeniz gerekebilir. Böyle bir durumda ya kullandığınız işletim sistemini temelli olarak silip yerine yeni bir işletim sistemi yüklemeniz gerekiyor ya da bu yazının konusu olan dual boot işlemini yaparak iki işletim sistemini de aynı bilgisayar donanımı üzerine kurarak, o andaki ihtiyacınıza göre hangi işletim sistemini kullanmak istiyorsanız onu seçip kullanmaya başlamanız gerekiyor. (yandex partner yatay)

Dual boot nedir ?

İki farklı işletim sistemini, bir bilgisayar üzerine kurarak açılış sırasında hangi işletim sistemini kullanmak istiyorsak onu seçerek kullanmaya başladığımız bir sistem olarak düşünebiliriz.

Peki dual boot çok gerekli bir şey mi ? tabi ki hayır. İsterseniz eski işletim sistemini silerek yeni işletim sistemi kurabilir ve tek bir işletim sistemi ile devam edebilirsiniz.

Dual boot yapmak bilgisayarıma zarar verir mi ? Hayır. Herhangi bir zararı olmaz. Bilgisayarınızın donanımı yettiği sürece istediğiniz kadar işletim sistemini kurabilirsiniz.

Dual boot yapacağım fakat bilgisayarım bunu kaldırır mı ? Dual boot işleminde iki işletim sistemi aynı anda çalışmayacağı için herhangi bir sorun olmaz. Yani windows yüklü bir bilgisayara ikinci işletim sistemi olarak linux yüklendiğin, hangi işletim sistemini başlatırsanız o işletim sistemi donanımınız üzerinde kontrol sahibi olacaktır. Aynı anda iki işletim sisteminin çalışması söz konusu değildir. Bu yüzde bilgisayarınızın bu işlemi kaldırıp kaldırmayacağı konusunda aklınızda bir soru işareti olmasın.

Dual boot yaptıktan sonra linux işletim sistemi üzerinden windows üzerinde bulunan dosyalarıma ulaşabilir miyim ? Evet linux üzerinden windows içinde bulunan dosyalarınıza erişebilirsiniz. Çünkü linux işletim sistemi, windowsun kullandığı NTFS dosya sistemini tanır ve görüntülemenizi sağlar. Fakat windows üzerinden linux üzerindeki dosyalara erişemezsiniz çünkü windows işletim sistemi linux’un kullandığı Ext dosya sistemini tanımıyor bu yüzden dosyalarınıza erişmeniz imkansızdır.

Dual boot işlemi nasıl yapılır ?

Kendimden örnek vererek başlayacağım. Ben bilgisayarım da dual boot işlemi ile iki işletim sistemi kullanıyorum. Aslında kullanıyordum sonrasında kaldırdım ve tekrar dual boot işlemi yaparak iki işletim sistemi kullanmaya başladım. Evet biraz karışık oldu şimdi daha iyi açıklayacağım. Bilgisayarımda bir adet HDD ve bir adet SSD bulunuyordu. HDD içerisine windows SSD içerisine linux kuruluydu. Kullandığım SSD arızalnınca HDD üzerindeki windows işletim sistemini silerek linux yükledim. SSD ve HDD arasındaki hız farkını görünce tekrar SSD aldım ve bu sefer SSD üzerine linux yükledim ve HDD kısmını dosyalarımı depolamak için kullanmaya başladım. Bir süre sonra Fiverr üzerinden bir iş aldım ve müşsterinin istediği bir uygulamayı hazırlayıp gönderdim. Ben linux kullandığım için uygulama bende herhangi bir hata vermeden sorunsuz bir şekilde çalışıyordu ve müşteriye programı gönderdim. Müşterinin bilgisayarında windows yüklü olduğu için hataya sebep olmuş. Yazdığım uygulamayı windows üzerinde verdiği hatayı çözebilmem için windows yüklü bir bilgisayar üzerinde uygulamayı test etmem ve verdiği hataya göre bir değişiklik yapmam gerekiyordu. Bu yüzden dual boot işlemi yaparak linux yüklü bilgisayarımın yanında windows kurmak durumunda kaldım. Böylece verdiği hatayı görerek ona göre düzeltme yapma imkanım oldu(Aslında hiç bu kadar uğraşmaya gerek kalmadan Docker ile sorunu daha pratik bir şekilde çözdüm. Fakat windowsu yinede yüklemem gerekiyordu hatayı görebilmek için. Docker ile işletim sisteminden bağımsız imajlar oluşturarak bu tür sorunları kolay bir şekilde çözebilirsiniz. Docker ile ilgili yazdığım yazıyı görmek için lütfen tıklayın.). Artık bilgisayarımda iki işletim sistemi var ve istediğim zaman diğerine geçerek işlemlerimi halledebiliyorum.

Konumuza dönersek, bende iki adet harddisk olduğu için işletim sistemlerini iki ayrı harddisk üzerine kurarak gerçekleştirdim. Siz bunu tek harddisk üzerinde de yapabilirsiniz. Önemli olan diğer işletim sistemi için gerekli harddisk alanını ayırmış olmak.

Bu işletim sistemlerinin birbirileri görmesi ve açılışta bana hangisini başlatmak istediğimi sorması gerekiyor. Eğer önce Windows sonrasında Linux işletim sistemi kurarasanız, linux işletim sistemi windowsu tanıyor ve GRUB adı verilen bir yazılım ile bilgisayar açılışında hangi işletim sistemi üzerinden başlamak istediğimizi soruyor. Fakat eğer önce Linux ve sonra Windows işletim sistemi kurarasanız windows, linux işletim sistemini tanımadığı için direk olarak windows ile başlatıyor bilgisayarı. Böyle bir durumda windows diğer işletim sistemini tanımıyor ve herhangi bir işlem yapamıyoruz. Bunun önüne geçmek için linux üzeirnde bir uygulama kullanarak linuxun windowsu tanıyıp açılışta bize göstermesini sağlayacağız.

Şimdi iki senaryo ile nasıl bir yol izleyeceğımıze bir bakalım.

Dual boot için izlenecek yol

ÖNEMLİ NOT: Fazla teknik detaya girmeden örneklerle konuyu ve mantığını anlatmaya çalışacağım. Eğer bu konularda yeterince bilginiz yoksa ve yeterli düzeyde araştırma yapmadıysanız (araştırma yaparken hiç bir zaman tek bir kaynak ile hareket etmeyin) lütfen temkinli davranın ve ona göre hareket edin. Yapacağınız yanlış bir işlem tüm verilerinizin silinmesine sebep olabilir!

Birinci senaryo: Boş bir HDD sahibisiniz ve iki işletim sistemi kurarak dual boot yapmak istiyorsunuz. Böyle bir durumda yapacağınız işlem; öncelikle harddiski istediğiniz ve yeterli ölçüde ikiye bölmek ve sonrasında ilk olarak windows ve yanına linux işletim sistemi kurmak olmalıdır. Bu senaryoda sorunsuz bir şekilde iki işletim sistemini de kullnabilirsiniz. Sorunsuzdan kastım şu; açılış sırasında linux içindeki GRUB ekranı windowsu tanıyarak size açılışta hangi işletim sistemini kullanmak istediğinizi soracak ve siz seçim yaparak devam edeceksiniz.

İkinci senaryo: Hali hazırda linux işletim sistemi yüklü bir HDD sahibisiniz ve yanına windows kurmak istiyorsunuz. Böyle bir durumda linux yüklü HDD üzerinde windows için bir alan ayırmanız gerekiyor. Bunun için “Gparted” uygulamasını linux üzerine kurarark HDD üzerinde istediğiniz işlemi yapabilirsiniz. Fakat tekrar hatırlatma yapmakta fayda var; eğer bu konularda yeterince bilgiye sahip değilseniz tüm verilerinizin kalıcı olarak silinmesine sebep olabilirsiniz. Bu yüzden lütfen derinlemesine bir çok farklı kaynaktan araştırma yaparak işlemleri o şekilde gerçekleştirin. Yapacağın yanlış bir işlemden ben sorumlu değilim. İşlemi yapan kişidir. Lütfen HDD üzerinde işlem yaparken çok dikkatli davranın.

İkinci senaryo üzerinden devam edersek, gerekli alanı ayırdıktan sonra windows kurulumuna geçebiliriz. Windows işletim sisteminun kurulumu için internette kısa bir arama yaparak hangi sürümünü kurmak istiyorsanız zibilyon tane blog yazısı video ve envayi çeşit içerik bulabilirsiniz. Konumuzun nasıl kurulacağı değil bu yüzden teknik kısma girmiyorum.

Linux üzerinden windows için ayırdığım alana işletim sistemini kuruyoruz ve bilgisayarımızı yeniden başlattığımızda daha önce de yazdığım gibi linux işletim sistemini görmüyor ve direk olarak windows açılıyor. Bir kaç kez bilgisayarınızı yeniden başlatıp denediniğinizde sonuç değişmiyor. Şimdi bu sorunu nasıl çözeceğimize bir bakalım.

Dual boot linux yanına windows kurulumu sorunu

İlk senaryoda ki gibi öncelikle windows kurup sonrasında linux işletim sistemini yanına kurduğumuzda GRUB ekranı bunu algılıyor demiştim. Linux işletim sistemi yanına windows kurduğumuzda bu GRUB ekranı siliniyor ve sadece açılışta windows başlıyor. Bunu düzeltmek için linux kurulumu yaptığımız CD ya da USB bellek ile canlı linux versiyonunu tekrar başlatıyoruz ve canlı linux açıldıktan sonra içerisine ” Boot-Repair ” programını kurarak GRUB ekranının tekrar kurulmasını sağlayabilir ve onarımını yapabilirsiniz. Gerekli açıklamalar linkte mevcut.

GRUB ekranını onardıktan sonra canlı linux’u çıkartıp bilgisayarımızı yeniden başlattığımızda iki işletim sistemininde göründüğünü göreceksiniz. Böylece istediğiniz işletim sistemini seçerek kullanabilirsiniz.


Konuyla iligli ubuntu wikide yazılan şu yazıya bakabilirsiniz.

Bir sonra ki yazıda görüşme üzere…

Bir Cevap Yazın

Social profiles